Υπνική Άπνοια – Ορισμός, Συμπτώματα & Αντιμετώπιση
Σύνδρομο Υπνικής Άπνοιας στον Ύπνο
Ορισμοί
- Αποφρακτική Άπνοια: πλήρης διακοπή της ροής του αέρα στους ανώτερους αεραγωγούς ≥10 sec, με συνεχιζόμενες/αυξανόμενες θωρακοκοιλιακές κινήσεις και παράδοξη κινητικότητα θωρακοκοιλιακού τοιχώματος.
- Αποφρακτική Υπόπνοια: μείωση της ροής αέρα 30–50% για ≥10 sec, με πτώση SaO₂ 3–4% ή/και αφύπνιση.
- Αφύπνιση: απότομη αύξηση συχνοτήτων ΕΕΓ (α, θ) ή/και >16 Hz (όχι spindles) διάρκειας ≥3 sec, με ≥10 sec σταθερό ύπνο πριν.
Ανατομικοί Παράγοντες Υπνικής Άπνοιας
- Ο ανώτερος αεραγωγός αποτελείται από μυς και μαλακούς ιστούς, στερείται σκληρότητας/οστικής υποστήριξης.
- Στενού εύρους αεραγωγός είναι επιρρεπής σε απόφραξη (π.χ. σε ασθενείς με ΣΑΥ).
- Μειωμένη ισχύς μαλακών μορίων που περιβάλλουν τον αεραγωγό.
- Υπερτροφία αμυγδαλών, μικροοπισθογναθία, μεγαλακρία, κρανιοπροσωπικές ανωμαλίες.
- Δομικές διαταραχές κατώτερων φαρυγγικών τοιχωμάτων & αδράνεια γλώσσας με οικογενειακή κατανομή.
- Γενετική προδιάθεση για ΣΑΥ.
Κλινική Εικόνα Υπνικής Άπνοιας
Ημερήσια συμπτώματα
- Υπνηλία (σχετίζεται με τροχαία ατυχήματα)
- Κόπωση, αίσθημα μη αναζωογονητικού ύπνου
- Μείωση μνήμης/συγκέντρωσης, διαταραχή συναισθήματος
- Πρωινή κεφαλαλγία
- Σεξουαλικές διαταραχές
Νυκτερινά συμπτώματα
- Ροχαλητό, διακοπές αναπνοής
- Αφύπνιση με αίσθημα πνιγμονής, ανήσυχος ύπνος
- Πολλαπλές αφυπνίσεις, νυκτουρία
- Συμπτωματολογία ΓΟΠ, ξηρότητα στόματος κατά την έγερση
Επιπλοκές Συνδρόμου Υπνικής Άπνοιας
- Έμφραγμα μυοκαρδίου, αιφνίδιος θάνατος
- Αρτηριακή υπέρταση (50–70% των ασθενών με ΣΑΥ). Ο κίνδυνος ανάπτυξης ΑΥ είναι ~3× υψηλότερος.
- Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο (λόγω υποξαιμίας, υπέρτασης, ενδοθηλιακής δυσλειτουργίας)
- Αρρυθμίες – ιδίως κολπική μαρμαρυγή
Υπνική Άπνοια και Παχυσαρκία
Η παχυσαρκία είναι σημαντικός παράγοντας κινδύνου. Η αυξημένη εναπόθεση λίπους στον τράχηλο στενεύει τον ανώτερο αεραγωγό. Ακόμη και αύξηση βάρους 10% μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης ΣΑΥ έως και έξι φορές.
Αντιμετώπιση Υπνικής Άπνοιας – CPAP Θεραπεία
- Τροποποίηση τρόπου ζωής: απώλεια βάρους, άσκηση, διατροφή, περιορισμός αλκοόλ, διακοπή καπνίσματος.
- CPAP: συσκευή συνεχούς θετικής πίεσης αεραγωγών κατά τον ύπνο.
- Χειρουργική αποκατάσταση: σε ειδικά επιλεγμένες περιπτώσεις.
Δείτε επίσης: Μελέτη Ύπνου (Sleep Study)